Cykl imprez patriotycznych rozpoczął się w poniedziałek, 7 lipca, Apelem Pamięci w kwaterze poległych w walce o Wilno żołnierzy Armii Krajowej w Skorbucianach. Następnie odbyła się uroczystość złożenia wieńców przy pomniku w Boguszach upamiętniającym aresztowanie oficerów sztabu Okręgu Wileńskiego Armii Krajowej przez NKWD oraz ceremonia składania wieńców w kwaterze poległych w walce o Wilno żołnierzy Armii Krajowej na cmentarzu w Kolonii Wileńskiej. 9 lipca w Widziszkach oddano hołd ppłk. Władysławowi Żwańskiemu ps. „Błękit” w 130. rocznicę jego urodzin. 10 lipca odbył się uroczysty Apel Pamięci na wileńskiej Rossie, podczas którego rodacy z Polski i Wileńszczyzny tradycyjne oddali hołd pochowanym tu żołnierzom Armii Krajowej, którzy w 1944 r. walczyli o Wilno podczas operacji „Ostra Brama”.

Kulminacją obchodów był poniedziałek, 13 lipca, kiedy to na krawczuńskim polu, przy pomniku upamiętniającym zwycięską bitwę Armii Krajowej, Polacy z Wileńszczyzny i Macierzy bardzo licznie zgromadzili się, było ponad 700 osób, aby uczcić bohaterstwo, ofiarność i męstwo poległych tam żołnierzy AK.

Z myślą o przyszłych pokoleniach

W imieniu głównego organizatora corocznych uroczystości w Krawczunach – Związku Polaków na Litwie, głos zabrał jego prezes, poseł do Parlamentu Europejskiego Waldemar Tomaszewski.

„Przed ponad 35 laty Związek Polaków na Litwie zaczął organizować obchody tu, w Krawczunach. Pierwsze obchody odbyły się w 1989 roku – został postawiony pomnik ku czci żołnierzy Armii Krajowej. Stanął on w miejscu symbolicznym, gdzie zginął dowódca, kapitan Czesław Grombczewski pseud. „Jurand” – powiedział Tomaszewski. Dodał, że na dzisiejszych obchodach jest obecna delegacja motocyklistów z rodzinnej miejscowości „Juranda” – z Nasielska, która co roku przyjeżdża na Wiec Pamięci do Krawczun.

Lider ZPL, przypomniał, że pomnik w Krawczunach stanął dokładnie 1 września 1989 roku, a do jego powstania przyczynili się mieszkańcy wsi Gudele, szczególnie rodzina Wołkanowskich i Kamińskich, także Edward Tomaszewicz, kierownik gospodarstwa rolnego w Mickunach. To wówczas, na fali odrodzenia narodowego Litwy nadarzyła się okazja, jak podkreślił, żeby „uczcić pamięć naszych bohaterów, bo wcześniej było to zabronione”.

Na krawczuńskim polu, gdzie rozstrzygały się losy walczących oddziałów AK, od 1996 roku ZPL regularnie organizuje Wiec Pamięci.

„Dziękujemy Bogu i ludziom Wileńszczyzny, że już po raz 31. organizujemy tutaj uroczystości. Wszystkim, którzy do tego się przyczynili, serdecznie dziękuję. Za te lata odeszło do Pana bardzo wielu naszych patriotów, którzy zaszczepili w nas polskość, wspominamy ich w modlitwie. Dzisiaj naszym zadaniem jest zaszczepić polskość i patriotyzm w przyszłych pokoleniach naszych dzieci i wnuków” – apelował lider ZPL.

Oddali swoje życie za wielkie ideały

Uroczystości rozpoczęła Msza św. polowa w intencji poległych żołnierzy Armii Krajowej, celebrowana przez ks. Henryka Naumowicza, proboszcza parafii w Szumsku i Kowalczukach, oraz ks. Józefa Aszkiełowicza, proboszcza parafii w Podborzu i Butrymańcach. Liturgię śpiewem upiększył zespół „Ballada” z Pogir (kier. Teresa Kołtan).

„Bohaterowie, których dzisiaj wspominamy – nie tylko tych poległych, ale wszystkich, którzy tu walczyli, którzy ryzykowali swoim życiem, ulegli przemocy w późniejszym czasie – nie przegrali, bo byli jak święty Krzysztof w herbie Wilna, oni nie paktowali z diabłem, szli w bój z wiarą i Matką Boską Ostrobramską w sercu i taki przykład zostawili pokoleniom, również nam” – mówił podczas kazania ksiądz Henryk Naumowicz.

„Umierają ideały, jeżeli za ideały nikt nie umiera. Módlmy się za naszych bohaterów, którzy oddali swoje życie za wielkie ideały: Boga, Honor i Ojczyznę i otrzymali życie wieczne za swe męstwo, ofiarę i poświęcenie, a także miłość do ojczyzny” – mówił podczas nabożeństwa ks. Aszkiełowicz.

„Stale pamiętajmy naszych bohaterów. Czcijmy ich tytaniczne czyny oraz poświęcenie się dla naszej Ojczyzny. Pamięć o ich heroizmie, niezłomnej postawie wiernych żołnierzy Rzeczypospolitej nadal niech będzie trwała w naszej pamięci i sercach. Będziemy trwale przekazywać prawdę tamtych wydarzeń także przyszłym pokoleniom, o legendach chłopców z miast i wiosek Polski, jak to ujął podpułkownik Szendzielarz „Łupaszka”. Niech jak piękna melodia płynie zawsze po naszej ukochanej Ziemi Wileńskiej” – dodał na zakończenie nabożeństwa.

Liczne delegacje z Wileńszczyzny i Polski

Po Mszy św. odbyła się ceremonia składania wieńców, w której udział wzięły liczne delegacje z Wileńszczyzny oraz z Polski: w imieniu prezydenta RP Karola Nawrockiego wieniec złożyła Agnieszka Jędrzak, podsekretarz stanu Kancelarii Prezydenta RP wraz z delegacją, prezes Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej kpt. Janusz Komorowski, prezes Związku Polaków na Litwie, poseł do PE Waldemar Tomaszewski wraz z delegacją, Konsul Generalny RP w Wilnie Dariusz Wiśniewski z delegacją, dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku Krzysztof Sychowicz, poseł na Sejm RL oraz przewodniczący Rady Polonii Świata Jarosław Narkiewicz oraz poseł na Sejm RL Czesław Olszewski, przedstawiciele Ministerstwa Sprawiedliwości Litwy na czele z minister Ritą Tamašunienė, radni rejonu wileńskiego na czele z prezesem frakcji AWPL-ZChR, wiceministrem Gospodarki i Innowacji Waldemarem Urbanem, prezes frakcji AWPL-ZChR miasta Wilna Wanda Krawczonok oraz radni, delegacja z Samorządu Rejonu Solecznickiego na czele z merem Zdzisławem Palewiczem, delegacja Nasielskiego Rajdu Motocyklowego na czele z Arturem Nojbertem, delegacja ze stowarzyszenia „Brygada Inka” na czele z Tadeuszem Romanowskim, uczestnicy rajdu zorganizowanego z okazji 82. rocznicy operacji „Ostra Brama”, nauczyciele, dzieci i wychowawcy obozu ZPL w Płocieniszkach. Na uroczystości był też obecny attaché Obrony, Wojskowy, Morski i Lotniczy Ambasady RP na Litwie, pułkownik Sławomir Świątek.

List od prezydenta Polski

List do uczestników i organizatorów Wiecu Pamięci w Krawczunach skierował prezydent Polski Karol Nawrocki. List odczytała Agnieszka Jędrzak, podsekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta RP.

„Jest sprawą wielkiej wagi, aby pamięć o dramatycznych dziejach walki i męczeństwa Polaków na Wileńszczyźnie trwała nie tylko na kartach specjalistycznych opracowań naukowych, dlatego wyrażam głęboką wdzięczność działaczom Związku Polaków na Litwie za bogaty program uroczystych obchodów 82. rocznicy operacji „Ostra Brama”. Cieszę się, że tak licznie tu zgromadzeni Polacy otaczają należną czcią mężnych przodków, umacniając w ten sposób swoją narodową dumę i tożsamość” – napisał prezydent Polski w liście.

Podkreślił, że z uznaniem myśli o działalności utworzonego w 1989 roku ZPL, największego zrzeszenia Polaków na Litwie – o jego działalności na rzecz przestrzegania praw mniejszości polskiej, wspieraniu polskich inicjatyw gospodarczych, aktywnym uczestnictwie w wyborach parlamentarnych i samorządowych oraz pomocy państwu polskiemu poprzez pośrednictwo w procedurze przyznawania Karty Polaka. Podziękował również za rozwijanie działalności społeczno-kulturalnej, organizowanie wydarzeń takich jak obchody rocznicy bitwy pod Krawczunami oraz opiekę nad polskimi grobami i miejscami pamięci.

„Strzegąc pamięci o dziejach społeczności polskiej na Litwie umożliwiają Państwo przekazywanie wiedzy historycznej i polskiego etosu narodowego kolejnym pokoleniom. Wszystkim, którzy myślą, mówią i czują po polsku i którzy zebrali się dzisiaj, aby uczcić męstwo i ofiarność żołnierzy Armii Krajowej, przekazuję najserdeczniejsze pozdrowienia i wyrazy szacunku. Cześć i chwała uczestnikom operacji „Ostra Brama”! Niech spoczywają w pokoju” – napisał prezydent Polski w liście.

Przywołujemy pamięć obrońców Rzeczypospolitej

Podczas uroczystości Apel Pamięci odczytał wiceprezes Solecznickiego Oddziału Związku Polaków na Litwie Waldemar Śliżewski: „Spotykamy się dzisiaj, aby uczcić 82. rocznicę operacji Ostra Brama. W lipcu 1944 roku żołnierze Armii Krajowej Okręgu Wileńskiego i Nowogródzkiego podjęli heroiczną walkę o wyzwolenie Wilna z rąk niemieckiego okupanta. Chcieli zamanifestować polskość tych ziem przed nadchodzącą Armią Czerwoną, pomimo znaczącej przewagi wroga. Tamte dni zapisały się w naszej historii jako symbol niezłomności, braterstwa i bezgranicznej miłości do Ojczyzny. Stańmy dziś do Apelu Pamięci, aby oddać hołd tym, którzy za wolność oddali to, co najcenniejsze – własne życie, którzy zginęli w imię najświętszych wartości, Boga, Honoru, Ojczyzny. Rodacy, stajemy dziś do uroczystego Apelu Pamięci w 82. rocznicę wileńskiej walki o wolność. Przywołujemy pamięć obrońców Rzeczypospolitej, którzy na Kresach Wschodnich walczyli o wolną Ojczyznę”.

Utrwalają pamięć bohaterskich Polaków

Podczas uroczystości głos zabrał prezes Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej kpt. Janusz Komorowski. „W imieniu Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej pragnę serdecznie podziękować mieszkańcom tej miejscowości, Polakom mieszkającym na tych ziemiach, którzy organizują takie wielkie uroczystości, aby utrwalać pamięć wielkich, bohaterskich Polaków, którzy jako żołnierze Armii Krajowej oddawali swe życie na tych terenach. Jesteśmy pełni zachwytu dla organizatorów, że pomimo upływu czasu, cyklicznie się organizuje te uroczystości i że tutaj nieustannie utrwala się w pamięci wartości Bóg, Honor, Ojczyzna” – mówił Janusz Komorowski. Po raz pierwszy wziął w Wiecu Pamięci w Krawczunach i przyznał, że jest pod ogromnym wrażeniem.

Podczas uroczystości prezesowi ZPL został wręczony medal z okazji 35. rocznicy powstania Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Waldemar Tomaszewski podziękował za odznaczenie i zaznaczył, że jest ono „dla wszystkich mieszkańców Wileńszczyzny, którzy pielęgnują, pielęgnowali i będą pielęgnować pamięć o bohaterach Armii Krajowej”. Korzystając z okazji prezes ZPL zaprosił na przyszłoroczne uroczystości, które odbędą się niezmiennie 13 lipca, o godzinie 15.00 na krawczuńskich wzgórzach.

Koncert patriotyczny i piknik żołnierski

Po części oficjalnej na wszystkich czekał koncert patriotyczny oraz piknik żołnierski. Dla zebranych wystąpił zespół „Kresowy płomień” z Zujun (kier. Ilona Jurewicz). Na cześć poległych akowców zabrzmiała melodia „Śpij kolego” w wykonaniu Józefa Jakszta z koła ZPL w Pogirach, studenta polonistyki Uniwersytetu Wileńskiego.

Źródło: L24.lt